در آغاز بحث در مورد سیستم های عامل گنولینوکس و  پدیده open source معمولا اين سوال مطرح ميشود كه اصلا اين لينوكس چيست و به چه كار مي آيد. لطفا اين متن را بطور كامل و البته با دقت بخوانيد و اگر مايل بوديد به سايت هاي معرفی شده هم سري بزنيد تا با جامعه open source و فعاليتهاش در سطح جهان و البته ايران عزيزمان بيشتر آشنا شوید. اگر هم هر سوالي داشتيد لطفا با آدرس os@mehdico.net   مطرح فرمایید.

1- اگر چه ظاهرا لينوكس و پديده open source در ايران كمي گمنام هستند اما بطور حرفه ایی در این حوزه فعالیت  میشود. در اكثر  ادارات و دانشگاه هاي دولتي، پروژه هاي با ارزشي در حال اجرا بوده و دولت هر سال چند میليارد توماني را صرف اجراي پروژه هاي مختلف در حوزه متن باز (open source) مي كند كه توزيع هاي ايراني و فارسي لينوكس و يا برخي امكانات فارسي در ساير نرم افزارهاي open source ثمره همين سرمايه گذاري محسوب می گردد.

2- در انتهاي همين مطلب، تعدادي وب سايت و گروه خبري ايراني معرفي شده اند كه به زبان فارسي در زمينه لينوكس و برنامه نويسي آن فعاليت مي كنند. البته تعداد اين قبيل سايت ها بسیار بيشتر بوده و هركدام هم چندين هزار نفر عضو فعال و بحرفه ایی دارند!

3- اگر اسمي از لينوكس يا open source نشنيده اید، شايد فقط به اين خاطر باشد كه در محيط اطراف شما كسي به آن نپرداخته اما ردپاي ان را در همه جا مي توانيد ببينيد. اولين جا هم اينترنت است. چون اكثر وب سايت ها و از جمله وب سايت هاي ايراني روي سرورهاي لينوكس مديريت مي شوند، پس بايد از خواب غفلت بيدار شد. اكثر سايت هايي را كه در اينترنت مي بينيم و اغلب با سيستم عامل ويندوز به آنها وصل مي شويم، تحت سیستم عامل گنو لينوكس ايجاد شده و مديريت مي شوند. حتي ISP ها نيز براي مديريت حساب كاربران و ارتباط آنها با اينترنت و تامين امنيت آن، اكثرا از سيستم عامل گنو لينوكس استفاده مي كنند! بماند كه در اكثر شركتها و سازمانهاي خارجي به دليل قيمت بالاي ويندوز، عملا تمام كارهاي اداريشان را با لينوكس انجام مي دهند آنهم در هر زمينه.

5- اگر جامعه open source به توسعه لينوكس پافشاري دارد، به خاطر علاقه شخصي يا بيكار بودن فعالان آن نيست! چرا كه open source خودش يك طرح تجاري است. در قالب open source بوده كه بسياري از پروژه هاي بزرگ و مهم جهاني امكان پذير شده است. از جمله Google و يا مثلا ديده ايجاد super computer ها از طريق اتصال كامپيوترهاي معمولي به صورت كلاسترينگ مثال بارز آن است. در ضمن در ايران هم مشاغل بسياري براي لينوكس تعريف شده كه طراحي وب سايت، نرم افزارهاي مختلف و مديريت و راهبري سيستم هاي سرور و دسكتاپ از جمله موارد بارز آن  بشمار ميروند.

6- غير از كاربردهاي عادي، بي چون و چرا بايد اين حقيقت را پذيرفت كه هرگونه كار حرفه ايي در خصوص هرچيزي كه با اينترنت و يا سايت هاي وب مرتبط باشد، حتما مستقيم يا غير مستقيم به لينوكس هم مربوط مي شود.

لینوکس چیست؟ لینوکس به خودی خود، یک هسته (Kernel) است. هسته، بخش اصلی سیستم‌عامل را تشکیل می‌دهد که کار آن کنترل داده‌ها، مدیریت حافظه، سخت‌افزار، ورود و خروج داده‌ها و تمامی موارد اصلی سیستم‌عامل می‌باشد. لینوکس به خودی خود سیستم‌عامل به شمار نمی‌رود، بلکه با استفاده از ابزارهایی که پروژه گنو (GNU) برای آن تولید کرده است، تبدیل به یک سیستم‌عامل کامل می‌شود (به همین دلیل است که لینوکس را معمولا گنو لینوکس یا GNU/Linux می‌نامند) و با اضافه کردن سایر نرم‌افزارهای متن باز به آن، می‌توان از آن در موارد متعددی ازجمله سرویس‌دهنده‌ها، ایستگاه‌های کاری، کامپیوترهای روی‌میزی، ابر رایانه‌ها و ابزارهای صنعتی و پزشکی که دارای سیستم‌های Embedded می‌باشند استفاده کرد. از نظر فنی، گنو لینوکس را می‌توان نمونه متن باز و آزاد سیستم‌عامل‌های خانواده یونیکس نام. زیرا بر اساس استاندارد POSIX پیاده سازی شده و کاملا با آن سازگار است. بنابراین گنو/لینوکس را می‌توان نواده سیستم‌عامل پرسابقه و مستحکم یونیکس دانست که البته خواص خوب آنرا نیز به ارث برده است.

گنو لینوکس : سیستم‌عامل آزاد. گنو/لینوکس یک سیستم عامل آزاد و متن باز است. کد منبع آ ن در اختیار همگان قرار دارد و همه می‌توانند در کدهای آن تغییر ایجاد کرده و بنا به نیازشان استفاده کنند. آزاد و در دسترس بودن کدهای منبع سبب می‌شود تا بتوانید از طرز کارکرد دقیق سیستم‌عامل مطلع شوید. شما بسیاری از توزیع‌های گنو لینوکس را می‌توانید به هر تعداد کپی کرده و بین دوستانتان پخش کنید. در سمت مقابل، ویندوز یک سیستم‌عامل اختصاصی است که کد منبع آن سری نگهداشته شده و برای همگان در دسترس نیست. شما نمی‌توانید بفهمید که واقعا در زیر سیستم‌عامل ویندوزتان چه می‌گذرد. آیا یک برنامه جاسوسی در آن پنهان نشده است؟ بعید نیست. سیستم عامل ویندوز رایگان نبوده و شما نمی‌توانید آنرا کپی کرده و پخش کنید. در صورت این کار شما خلاف‌کار هستید و جریمه و مجازات خواهید شد. (در ایران فعلا نه، ولی طي چند سال آینده بله!). گنو لینوکس را به هواپیمایی تشبیه کرده‌اند که هر قسمت از آنرا در جایی ساخته‌اند. گنو/لینوکس واقعا محصول کشور خاصی نیست. تعداد زیادی از مردم در سرتاسر جهان در حال کار بر روی بخش‌های مختلف آن و توسعه آن هستند. تعداد برنامه نویسانی که روی بخش‌های مختلف سیستم‌عامل گنو لینوکس کار می‌کنند، به بيش از ۴۰۰ هزار نفر می‌رسد، تفاوت کیفیت کار را مشخص می‌کند. شما با سیستم‌عامل گنو لینوکس آزاد هستید. لازم ندارید تا از نرم‌افزارهای اختصاصی استفاده کنید و تحت كنترل و يا سلطه آنها در آیید.

                                                        با آرزوي موفقيت براي تمامي علاقمندان

                                                     مهدی اسماعيلي